Konya'dan Kütahya'ya Nakil Edilen Şehzade Bayezid'in Babasına Mektubu

Hıdırlık Tepesinden Kütahya Kalesi

15 Nisan 1550'de Kütahya'ya vali olarak atanan Kanuni Sultan Süleyman'ın oğlu Şehzade Bayezid'in babasına yazdığı mektup;

"Benim saadetim Sultanım, vallahü'l-azim şol kadar şad olmuşam ki, Kütahya'yı ben kulunuza inayet eylediğinize; eğer cihan halkı katip olsa beyana kabil olmaya! Ben kulunuzu muradıma irdürdünüz. Hak Teala sultanımın cem-i murad-ı şeriflerin müyesser eylesün, amin. Benim sultanım, şol denlü şadım ki şadlığımdan bilmem neyleyem?"

Şehzade Bayezid'in bu denli sevinmesinin sebebi Kütahya'nın taht yolundaki en önemli ve avantajlı merkez olmasından kaynaklanmaktadır. Zira bu dönemde Manisa sancağında olan Şehzade Selim bu olaya itiraz etmiş, Kütahya'nın Manisa'ya nazaran tahta daha yakın olmasından dolayı kardeşini kendinden avanntajlı görmüş ve kısa süre sonra kardeşler arasında çekişmeler başlamıştır. Hatta Bayezid, Selim'i zor durumda bırakmak ve itibarını zedelemek için Kütahya'dan Manisa'ya hububat sevkini dahi durdurmuştur. Bu çarpışma ve çekişmelerin sonucu olarak Kanuni, Selim'i Manisa'dan Konya'ya, Bayezid'i de Amasya'ya ferman buyurmuştur. Şehzade Bayezıd bunun üzerine direnmiş fakat sonunda ayrılmak zorunda kalmıştır.

Kaynak: Mustafa Çetin VARLIK, Kütahya'nın Şehzade Sancağı Olarak İdaresi

Şehzade Sultan Bayezid ve Kütahya Doğumlu Evlatları

Şehzade Bayezid'in Sivas'ta bulunan türbesi.

Malumunuz olduğu üzere Kanuni Sultan Süleyman ve Hürrem Sultan'ın oğullarından olan Şehzade Sultan Bayezid (doğru olan hitap şekli budur) uzun bir süre Kütahya'da sancak beyliği yapmış, bilahare Amasya'ya kaydırılmış ise de gitmemek için çok direnmiştir fakat sonunda emra itaat etmek durumunda kalmıştır. Sonrasında kardeşi Selim ile girdiği mücadelede yalnız kalan taraf olarak mağlup olmuş ve Şah Tahmasb'a sığınmıştır. Burada da işlerin umulduğu gibi gitmemesi ve Kanuni'nin şehzadenin teslimi konusunda anlaşmaya varması üzerine Kazvin'e giden Osmanlı heyeti tarafından Şehzade Bayezid ve dört oğlu boğdurulmuş ve cenazeleri Sivas'ta Abdülvehab Gazi Türbesi'ne defnedilmiştir. Babası ile gitmeyip, annesi ile Bursa'da kalan şehzade de boğdurulmuş ve böylece şehzadenin beş oğlu da boğdurulmak suretiyle telef edilmiştir. İşte Şehzade Bayezid'in kendisiyle birlikte Kazvin'de boğdurulan dört oğlu da Kütahya'da, Kütahya sancak beyliği zamanında doğmuşlardır. Bu şehzadeler;

Şehzade Orhan (d. Kütahya 1543 - ö. Kazvin 1562)
Şehzade Osman (d. Kütahya 1545 - ö. Kazvin 1562)
Şehzade Abdullah (d. Kütahya 1548 - ö. Kazvin 1562)
Şehzade Mahmud (d. Kütahya 1552 - ö. Kazvin 1562), dur.

Bu şehzadelerden başka;

Mihrümah Sultan (d. Kütahya 1547-?)
Hadice Sultan (d. Kütahya 1550-?)
Ayşe Sultan (d. Kütahya 1553-?)
Hanzade Sultan (d. Kütahya 1556-?), adlı sultan kızları da Kütahya'da doğmuşlardır.

Sivas'ta bulunan türbede Şehzade Mahmud hariç diğer şehzadelerin izimleri yazmaktadır. Aynı şekilde türbe kısmında da dört sanduka görülmektedir. Bu durum yerinde tetkik ve yoruma muhtaçdır. Şehzade Bayezid ayrıca şehzade sıfatıyla Kütahya'da en uzun süre kalan kişidir. Kütahya'da yöneticilik yapmış şehzadeleri daha evvel paylaşmıştık. Önceki gönderilerde görülebilir.